Beleggingsadvies — wat kost het en wanneer is het zinvol

Drie manieren om te beleggen

Als particuliere belegger in Nederland heb je globaal drie routes:

• Zelf beleggen (execution only): Je opent een rekening bij een broker, kiest zelf je beleggingen en voert zelf orders uit. De broker faciliteert alleen de transacties.
• Beleggingsadvies: Een adviseur — verbonden aan een bank of zelfstandig vermogensadviseur — doet aanbevelingen op basis van jouw situatie. Jij neemt uiteindelijk zelf de beslissing.
• Vermogensbeheer: Je draagt het beheer over aan een partij, die namens jou belegt op basis van een vastgelegd mandaat. Jij hoeft niets te doen.

De grens tussen deze drie vormen bepaalt grotendeels wat je betaalt en hoeveel regie je hebt.

AFM-vergunning: de wettelijke basis

Iedereen die in Nederland beleggingsadvies of vermogensbeheer aanbiedt, moet beschikken over een vergunning van de Autoriteit Financiële Markten (AFM). Dit geldt voor banken, maar ook voor zelfstandige adviseurs en robo-advisors.

Je kunt het AFM-register raadplegen op afm.nl om te controleren of een partij vergund is. Werk nooit met een partij die deze vergunning niet heeft — dat is niet alleen een risicovol signaal, maar ook een wettelijke overtreding aan hun kant.

Banken vallen daarnaast ook onder toezicht van De Nederlandsche Bank (DNB).

Wat kost beleggingsadvies?

Kosten variëren sterk per aanbieder en per vorm. Hieronder een globaal beeld:

Execution only (zelf beleggen)

Bij brokers zoals DEGIRO, Saxo Bank of ABN AMRO Zelf Beleggen betaal je voornamelijk:

• Transactiekosten per order (variërend van vrijwel nul tot enkele euro's per transactie)
• Eventuele servicekosten of bewaarloon

Dit is de goedkoopste route, maar je staat er volledig alleen voor.

Beleggingsadvies

Adviesdiensten worden doorgaans op twee manieren in rekening gebracht:

• Uurtarief: Zelfstandige adviseurs rekenen soms een uurtarief, dat kan variëren van ruwweg €100 tot €300 per uur.
• Percentage van het vermogen: Banken en grotere adviseurs werken vaak met een jaarlijkse vergoeding van ongeveer 0,5% tot 1,5% van het belegd vermogen. Bij een portefeuille van €100.000 betekent dat €500 tot €1.500 per jaar, exclusief transactiekosten en kosten van de onderliggende producten.

Let op: since de invoering van MiFID II (Europese regelgeving) mogen adviseurs in de meeste gevallen geen provisie meer ontvangen van productaanbieders. De vergoeding moet transparant zijn en rechtstreeks door jou betaald worden.

Vermogensbeheer

Vermogensbeheerders rekenen doorgaans een all-in tarief of een combinatie van:

• Beheerfee: vaak 0,5% tot 1,5% per jaar
• Kosten van onderliggende fondsen of ETF's: 0,1% tot 0,5% afhankelijk van de gekozen producten

Sommige aanbieders hanteren ook een performance fee. Robo-advisors (zoals Peaks of Bux Zero's beheerdienst) zitten aan de goedkopere kant van dit spectrum.

Bij vermogensbeheer gelden dikwijls ook minimumdrempels. Traditionele private banks hanteren instapbedragen vanaf €500.000 of hoger. Robo-advisors zijn al beschikbaar vanaf enkele honderden euro's.

Wanneer is beleggingsadvies zinvol?

Beleggingsadvies is niet voor iedereen noodzakelijk. Overweeg het als:

• Je situatie complex is: Denk aan een combinatie van vermogen, pensioenopbouw, eigen woning, schenken aan kinderen of een erfenis. Een adviseur helpt om alles in samenhang te bekijken.
• Je weinig tijd of interesse hebt: Beleggen kost aandacht. Als je geen affiniteit hebt met financiële markten, kan begeleiding voorkomen dat je emotionele beslissingen neemt.
• Je een grote som ineens moet beleggen: Bij een uitkering uit een levensverzekering of een erfenis is een eenmalig adviesgesprek vaak de moeite waard.
• Je fiscale optimalisatie wil: Een adviseur kan je wijzen op de werking van box 3 (vermogensrendementsheffing), dividendbelasting op buitenlandse aandelen of de mogelijkheden van een bv-structuur.

Wanneer kun je het zelf doen?

Voor veel particuliere beleggers is passief beleggen via ETF's een goed alternatief zonder adviseur. Als je bereid bent je in de basis in te lezen, een eenvoudige beleggingsstrategie te kiezen en gedisciplineerd vol te houden, zijn de kosten van professioneel advies moeilijk terug te verdienen.

Indexbeleggen in een brede wereldindex via een goedkope ETF kost je als fondskosten soms minder dan 0,1% per jaar. Dat is een fractie van wat een adviseur kost.

Valkuilen bij beleggingsadvies

• Verborgen kosten: Vraag altijd om een volledig kostenoverzicht, inclusief kosten van onderliggende producten. Een adviesvergoeding van 0,75% plus fondskosten van 1,2% is al snel duur.
• Niet-vergunde partijen: Controleer altijd het AFM-register.
• Productgericht advies: Een adviseur die uitsluitend producten van één aanbieder aanbeveelt, is mogelijk niet onafhankelijk. Vraag expliciet of de adviseur onafhankelijk is.
• Ondermaats maatwerk: Goedkope adviesdiensten leveren soms een standaard risicoprofiel op zonder echt naar jouw persoonlijke situatie te kijken.

Box 3 en dividendbelasting: Nederland-specifieke overwegingen

In Nederland betaal je in box 3 vermogensrendementsheffing over je beleggingsvermogen boven de vrijstelling. Een adviseur kan helpen bij het beoordelen of structuren zoals beleggen via een bv fiscaal voordelig zijn bij grotere vermogens.

Op buitenlandse dividenden wordt vaak bronbelasting ingehouden. Voor Nederlandse aandelen geldt 15% dividendbelasting, die verrekenbaar is in je belastingaangifte. Een adviseur — of een goede belastingadviseur — kan helpen dit correct te verwerken. Zie ook ons artikel over dividend aandelen voor meer uitleg.