GOES-staal
Het speciale elektrische staal voor transformatorkernen, met één Amerikaanse fabriek als flessenhals.
GOES (grain-oriented electrical steel) is staal waarvan de kristalstructuur in één richting is uitgelijnd, waardoor het magnetisme extreem efficiënt geleidt. Het is hét kernmateriaal van elke vermogenstransformator, er bestaat geen volwaardig alternatief.
De flessenhals: de productie is wereldwijd geconcentreerd bij een handvol staalbedrijven, en de Verenigde Staten hebben er welgeteld één fabriek voor. Toen de transformatorvraag explodeerde, werd dit onooglijke staal een van de bepalende schaarstes van de hele stroomketen, met transformatorprijzen die 77% boven het niveau van 2019 liggen.
Het is een schoolvoorbeeld van hoe diep een toeleverketen gaat: achter elke AI-chip zit een datacenter, achter elk datacenter een transformator, en achter elke transformator een heel specifiek soort staal waar bijna niemand ooit van gehoord heeft.