CAPE / Shiller P/E
P/E op basis van 10-jaars inflatie-gecorrigeerde winst.
De CAPE ratio (Cyclically Adjusted P/E), ook wel Shiller P/E (naar Robert Shiller), is een macro-valuation tool. Geeft beter beeld of de hele markt duur of goedkoop is.
CAPE = Koers ÷ (10-jaars inflatie-gecorrigeerde gemiddelde EPS)
Door over 10 jaar te middelen, smooth je conjunctuurschommelingen weg. Eén slecht jaar (zoals 2009) of één super jaar (2021) verstoort niet.
Historische context S&P 500:
- Lange-termijn gemiddelde: ~16-17
- 1929 (vóór crash): 30+
- 1999 (dot-com piek): 44
- 2009 (bodem): 13
- 2024: ~33
Interpretatie:
- CAPE >25: historisch duur. Lagere lange-termijn returns te verwachten
- CAPE <15: goedkoop. Historisch hogere returns
- CAPE 15-25: normaal
Voorspelling van 10-jaars rendement:
Shiller publiceerde studies waaruit blijkt: hoge CAPE → lage 10-jaars returns. Niet over 1 jaar (zinloos), maar over 10 jaar.
2024 CAPE 33 → modellen suggereren ~3-5% reëel jaarrendement komende 10 jaar. Veel lager dan historisch 7%.
Waarom belangrijk:
Voor je Monte Carlo / pensioen-planning: gebruik realistische verwachtingen. 7%/jaar voor altijd? Misschien te optimistisch in dure markten.
Beperking:
CAPE was hoog in 2017 (>30) — markten verdubbelden daarna nog tot 2021. Duurte alleen geen crash-trigger; rente, narratives en sentiment zijn even belangrijk.