Loss aversion
Verlies doet 2× meer pijn dan gelijke winst plezier.
Loss aversion is misschien wel de belangrijkste behavioral bias in beleggen. Mensen voelen verlies veel STERKER dan gelijke winst — typisch een factor 2.
Kahneman & Tversky's onderzoek (1979):
Volgens prospect theory:
- €100 verlies voelt ongeveer als €200 winst
- We accepteren liever zeker $100 dan 50/50 kans op $250 vs $0
- We riskeren grotere verliezen om kleinere verliezen te VERMIJDEN
Implicaties voor beleggen:
- Te vroeg verkopen winnaars: nemen kleine winst, missen grote rally
- Te lang vasthouden verliezers: 'het komt wel terug'
- Niet rebalancen: 'ik koop niet bij die loser'
- Verkoop in bear market bodem: panic-selling op slechtste moment
Disposition effect:
Direct consequence van loss aversion. Beleggers verkopen winnaars TOO SOON en houden verliezers TOO LONG vast. Tegenovergesteld van optimaal.
Hoe te overwinnen:
- Pre-commit: bepaal vooraf je strategy (rules-based, niet emotional)
- Don't watch daily: portfolio minder vaak checken vermindert pijn
- Frame als 'opportunity cost': hold verliezer = miss kans om winnaar te kopen
- Tax-loss harvest (in US, niet NL relevant)
- Diversify: pijn van één positie minder wanneer 20 anderen daar zijn