Value at Risk (VaR)
Hoeveel kun je in worst-case verliezen op één dag?
VaR is een statistische maat: bij 95% (of 99%) zekerheid verlies je niet meer dan X op een gegeven horizon (vaak 1 dag).
Voorbeeld:
'1-day 95% VaR is €5.000' = met 95% zekerheid verlies je morgen niet meer dan €5.000. In de andere 5% van de dagen kan het meer zijn.
Berekenmethodes:
- Historisch: kijk naar laatste 250 dagen, neem de 5e slechtste
- Parametrisch: aanname normaal verdeling, gebruik volatility
- Monte Carlo: simuleer duizenden scenarios
Vuistregels (1-day 95% VaR):
- Brede aandelen-portfolio: ~1,5-2% per dag
- Concentrated single-stock: 3-5%
- Crypto: 5-10%+
Voorbeeld €100k portfolio in S&P 500:
- 1-day 95% VaR ≈ €1.500
- 5% van de dagen verlies je MEER dan €1.500
Beperkingen:
- Aanname normaal verdeling = onderschat tail-risk
- 95% zegt niets over de slechtste 5%
- Geeft één getal voor een complex risico-profiel
Daarom: CVaR (Conditional VaR / Expected Shortfall)
'Wat is het GEMIDDELDE verlies in de slechtste 5% scenarios?' Eerlijker maatstaf voor tail-risk.
Banken:
VaR is verplichte regulatoire metric (Basel III). Banken moeten kapitaal aanhouden voor 99% VaR over 10 dagen.